Przejdź do treści

Jak dobrać wentylator łazienkowy do wielkości pomieszczenia

Piotr Wędrowiec Klimatyzacja i wentylacja

Kanały wentylacyjne pod sufitem - dobór wydajności wentylatora łazienkowego

Wentylator łazienkowy kupuje się często na oko, bo wszystkie wyglądają podobnie: okrągła lub kwadratowa maskownica, średnica 100 mm i włącznik. Tymczasem od jego wydajności zależy, czy po kąpieli lustro odparuje w kilka minut, czy wilgoć zostanie w łazience na godziny, sprzyjając pleśni w fugach i narożnikach. Za słaby wentylator nie poradzi sobie z parą, a za mocny będzie głośny i niepotrzebnie wyciągnie ciepło z domu.

Poniżej wyjaśniamy, jak policzyć potrzebną wydajność wentylatora, jak uwzględnić długość kanału i jakie funkcje warto wybrać.

Jak policzyć wymaganą wydajność

Najprostsza metoda opiera się na krotności wymian powietrza. Dla łazienki przyjmuje się zwykle od 6 do 10 wymian powietrza na godzinę. Wydajność oblicza się ze wzoru:

wydajność (m³/h) = długość x szerokość x wysokość łazienki x liczba wymian

Przykład: łazienka o wymiarach 2,5 x 2 m i wysokości 2,6 m ma kubaturę 13 m³. Przy 8 wymianach na godzinę potrzebny jest wentylator o wydajności około 104 m³/h.

Powierzchnia łazienki (wys. ok. 2,6 m)KubaturaWydajność przy 8 wymianach/h
4 m²ok. 10 m³ok. 80 m³/h
6 m²ok. 16 m³ok. 125 m³/h
8 m²ok. 21 m³ok. 165 m³/h

Warto też pamiętać o przepisach dotyczących wentylacji, które określają minimalny strumień powietrza usuwanego z łazienki, zwykle 50 m³/h. W łazienkach z dużą liczbą domowników lub długimi, gorącymi kąpielami lepiej przyjąć wartość z zapasem.

Kanał wentylacyjny zmniejsza wydajność

Wydajność podana na opakowaniu dotyczy wentylatora pracującego bez oporów, czyli praktycznie bez kanału. W rzeczywistości powietrze musi przejść przez kratkę, kanał, kolana i często zawór zwrotny. Każdy z tych elementów stawia opór, a wydajność wentylatora spada, czasem nawet o połowę.

Dlatego przy wyborze wentylatora zwróć uwagę na:

  • charakterystykę wentylatora - wykres pokazujący wydajność przy różnych oporach; im bardziej płaski, tym lepiej radzi sobie z kanałem,
  • długość i średnicę kanału - długi kanał o średnicy 100 mm z kilkoma kolanami potrafi zdusić słaby wentylator osiowy,
  • typ wentylatora - wentylatory osiowe są tanie i ciche, ale słabo radzą sobie z dłuższymi kanałami; wentylatory odśrodkowe i kanałowe mają wyższy spręż i lepiej sprawdzają się przy długich trasach.

Jeśli wentylator montowany jest bezpośrednio w kratce kanału grawitacyjnego, trzeba upewnić się, czy taki montaż jest dopuszczalny w danym budynku. W blokach z wentylacją grawitacyjną wentylator w pionie wspólnym może zakłócać wentylację u sąsiadów, a w niektórych budynkach jest to wręcz zabronione.

Funkcje, które warto mieć

  1. Wyłącznik czasowy (timer) - wentylator pracuje jeszcze kilka lub kilkanaście minut po wyłączeniu światła, co pozwala usunąć resztę wilgoci.
  2. Czujnik wilgotności (higrostat) - wentylator włącza się sam, gdy wilgotność przekroczy ustawiony próg, np. 60-70%, i wyłącza po jej obniżeniu.
  3. Zawór zwrotny - zapobiega cofaniu się zimnego powietrza i zapachów z kanału, gdy wentylator nie pracuje.
  4. Niski poziom hałasu - podawany w dB(A); w łazienkach przy sypialniach różnica kilku decybeli jest wyraźnie odczuwalna.
  5. Łożyska kulkowe - zapewniają dłuższą żywotność niż łożyska ślizgowe, zwłaszcza przy pracy w wilgotnym powietrzu.

Wentylatory z timerem i higrostatem są nieco droższe, ale w praktyce działają skuteczniej niż modele włączane razem ze światłem, bo pracują wtedy, gdy wilgoć rzeczywiście jest w powietrzu. Przegląd modeli o różnej wydajności znajdziesz w kategorii wentylatory łazienkowe.

Przy porównywaniu modeli zwracaj uwagę, czy producent podaje wydajność przy konkretnym sprężu, np. 50 Pa. Taka wartość lepiej oddaje rzeczywistą pracę wentylatora w instalacji niż maksymalna wydajność z opakowania.

Dopływ powietrza jest równie ważny

Najlepszy wentylator nie usunie wilgoci, jeśli do łazienki nie ma skąd napłynąć powietrze. Szczelnie zamknięte drzwi bez podcięcia lub kratki sprawiają, że wentylator pracuje w podciśnieniu i jego wydajność gwałtownie spada. Drzwi łazienkowe powinny mieć szczelinę pod skrzydłem lub tuleje wentylacyjne. To częsta przyczyna problemów opisywanych w artykule dlaczego wentylacja w łazience nie działa mimo sprawnego wentylatora.

Wentylator a rekuperacja i okap

W domach z wentylacją mechaniczną z odzyskiem ciepła łazienka ma zwykle anemostat wyciągowy podłączony do rekuperatora i osobny wentylator nie jest potrzebny. Montaż dodatkowego wentylatora w takim układzie może wręcz zaburzyć bilans powietrza. Rozwiązaniem bywa wtedy funkcja intensywnego przewietrzania w centrali, uruchamiana przyciskiem lub czujnikiem wilgotności w łazience. Z kolei w budynkach z wentylacją grawitacyjną trzeba pamiętać, że silny okap kuchenny lub wentylator łazienkowy wytwarzają podciśnienie w mieszkaniu. Jeśli w lokalu pracuje piecyk gazowy z otwartą komorą spalania, podciśnienie może odwrócić ciąg w przewodzie spalinowym. Dlatego w takich mieszkaniach dobór wentylatorów i nawiewników powinien uwzględniać bezpieczeństwo pracy urządzeń gazowych, a w razie wątpliwości warto skonsultować się z kominiarzem.

Montaż i zasilanie

Wentylator montuje się możliwie wysoko, najlepiej na ścianie naprzeciw drzwi lub w suficie, aby powietrze przepływało przez całą łazienkę. W strefach ochronnych przy wannie i prysznicu można stosować tylko urządzenia o odpowiednim stopniu ochrony, a w strefie 1 często wymagane są wersje zasilane bezpiecznym napięciem 12 V. Zasilanie wentylatora z timerem wymaga zwykle trzech żył: stałej fazy, fazy sterowanej z łącznika oświetlenia i przewodu neutralnego. Warto o tym pamiętać jeszcze przed tynkowaniem.

Dobrze dobrany wentylator to tańszy i prostszy sposób walki z wilgocią niż późniejsze usuwanie pleśni. Jeśli w łazience lub innych pomieszczeniach już pojawiają się zawilgocenia, przeczytaj też, dlaczego okna się pocą i jak trwale rozwiązać problem skraplania.

Przeczytaj także