Przejdź do treści

Jaką rurę osłonową wybrać do przewodów w garażu i na klatce schodowej

Piotr Wędrowiec Kable i trasy kablowe

Rury instalacyjne prowadzone po wierzchu ściany - przykład trasy podobnej do rur stalowych ocynkowanych na przewody

W garażu, warsztacie i piwnicy, gdzie przewody biegną po wierzchu ściany i są narażone na uderzenia, najpewniejsza jest stalowa rura ocynkowana, a na klatce schodowej i w korytarzach będących drogą ewakuacyjną lepiej sprawdza się rura bezhalogenowa, która w pożarze nie wydziela żrących gazów. Zwykła rura z PVC wystarcza tam, gdzie nic jej nie grozi mechanicznie, a ogień nie odetnie ludziom drogi wyjścia.

Wybór osłony dla przewodów natynkowych wydaje się sprawą drugorzędną, bo przewód i tak ma własną izolację. W praktyce to rura decyduje o tym, czy instalacja przetrwa uderzenie rowerem o ścianę garażu, przesuwanie regałów w piwnicy albo pożar w sąsiednim lokalu. Dobrze dobrana osłona chroni też przed gryzoniami, promieniowaniem UV i przypadkowym przewierceniem.

Czym różnią się rury stalowe, tworzywowe i bezhalogenowe

Rury elektroinstalacyjne klasyfikuje się między innymi według wytrzymałości na ściskanie i uderzenia. Norma dla systemów rur instalacyjnych dzieli je na klasy od bardzo lekkich do bardzo ciężkich. Cienkie, giętkie peszle należą do klas lekkich i nadają się do zatopienia w tynku lub w wylewce. Sztywne rury z tworzywa w wersji średniej lub ciężkiej montuje się na uchwytach po wierzchu ściany. Rury stalowe są zwykle w najwyższych klasach, bo ich ścianka nie pęka i nie zgniata się pod uderzeniem.

Druga sprawa to zachowanie w ogniu. Typowe PVC zawiera chlor. Gdy się pali, powstaje gęsty dym i chlorowodór, który w połączeniu z wilgocią tworzy kwas. Taki dym utrudnia ewakuację i niszczy elektronikę daleko od samego ognia. Tworzywa bezhalogenowe, oznaczane często skrótami HF lub LSZH, w pożarze dymią znacznie słabiej i nie wydzielają związków chloru ani bromu.

Rodzaj ruryOdporność mechanicznaZachowanie w ogniuTypowe miejsce
PVC sztywna, klasa średniaDobra przy braku uderzeńGęsty dym, gazy z chloremPomieszczenia gospodarcze, strych
Bezhalogenowa sztywnaZbliżona do PVCMało dymu, brak halogenówKlatki schodowe, korytarze, biura
Stalowa ocynkowanaBardzo wysokaNiepalnaGaraże, warsztaty, piwnice, elewacje

W katalogach hurtowni rury z tworzywa i stali zwykle stoją w jednym dziale, dlatego warto przejrzeć całą grupę, którą sprzedawcy nazywają po prostu rurki elektryczne (onninen.pl/produkty/Elektrotechnika/Rury-elektroinstalacyjne), i porównać średnice, klasy oraz dostępne złączki. Rura bez pasujących kolanek, mufek i uchwytów to proszenie się o prowizorki na łączeniach.

Garaż, piwnica i elewacja, czyli gdzie stal ma przewagę

W garażu przewody do gniazd i oświetlenia biegną zwykle nisko, na wysokości zderzaka, kierownicy roweru albo kosiarki wtaczanej do środka. Rura z tworzywa po kilku uderzeniach pęka na uchwycie, a odsłonięty przewód zostaje bez ochrony. Stal przyjmuje takie uderzenia bez większych śladów. Podobnie jest w warsztacie, gdzie spada narzędzie albo deska, oraz w piwnicy z regałami i rowerami.

Stalowa rura sprawdza się też na zewnątrz. Ocynk chroni ją przed korozją, a promieniowanie UV, które po kilku sezonach kruszy zwykłe tworzywo, nie ma na nią wpływu. To dobry wybór dla przewodu do lampy przy bramie, czujnika na elewacji czy gniazda na tarasie, o ile odcinek jest prowadzony po murze, a nie w ziemi. Inwestorzy szukający takiego materiału lokalnie często wpisują w wyszukiwarkę po prostu rury ocynkowane warszawa (onninen.pl/produkty/Elektrotechnika/Rury-elektroinstalacyjne/Rury-elektroinstalacyjne-stalowe-i-aluminiowe/Rury-stalowe-i-akcesoria), ale ważniejsze od miejsca zakupu jest to, żeby kupić od razu kompletny system: rury, łuki, mufki, puszki i obejmy z jednej serii.

Przy montażu stali trzeba pamiętać o kilku rzeczach. Cięte końce należy oczyścić z zadziorów, bo ostra krawędź potrafi przeciąć izolację przy wciąganiu przewodu. Zgięcia robi się giętarką albo gotowymi łukami, nigdy przez załamanie rury. Metalowe rury i puszki zwykle włącza się w system ochrony przeciwporażeniowej, dlatego sposób ich połączenia z przewodem ochronnym warto ustalić z elektrykiem przed montażem, a nie po nim.

Klatka schodowa i korytarz, czyli kiedy liczy się dym

Na klatce schodowej w bloku czy w korytarzu biurowca przewody rzadko są narażone na uderzenia, za to ta przestrzeń jest drogą ucieczki w razie pożaru. Właśnie tam rura z PVC jest najgorszym wyborem, bo przy ogniu w jednym miejscu dym z kilkudziesięciu metrów rozgrzanej osłony szybko zadymia całą klatkę. Dlatego w budynkach użyteczności publicznej i w częściach wspólnych budynków wielorodzinnych projektanci coraz częściej przewidują osłony bezhalogenowe.

Na rynku łatwo je znaleźć pod hasłem rury bezhalogenowe (onninen.pl/produkty/Elektrotechnika/Rury-elektroinstalacyjne/Rury-elektroinstalacyjne-tworzywowe/Rury-elektroinstalacyjne-sztywne/Rury-bezhalogenowe-i-akcesoria). Montuje się je tak samo jak sztywne rury z PVC: na uchwytach zatrzaskowych, z kielichami lub mufkami na łączeniach. Sens ma to tylko wtedy, gdy bezhalogenowe są również uchwyty, puszki i sam przewód. Jeden odcinek zwykłego PVC w środku trasy niweczy cały zamysł.

MiejsceRozsądny wybórNa co uważać
Garaż, warsztatStal ocynkowanaGratowanie końców, połączenie z przewodem ochronnym
Piwnica w blokuStal lub ciężka rura z tworzywaWilgoć w puszkach, szczelne dławiki
Elewacja, wiataStal ocynkowana lub tworzywo odporne na UVOdpływ wody z puszek, uszczelnienie przejść
Klatka schodowa, korytarzRura bezhalogenowa z akcesoriamiCała trasa w jednym systemie, także uchwyty

Przed zakupem dobrze jest zmierzyć trasę i policzyć zmiany kierunku, bo każde kolano to dodatkowa kształtka, a zbyt wiele łuków na jednym odcinku utrudnia wciąganie przewodu. Średnicę rury dobiera się tak, by przewody zajmowały najwyżej około jej trzeciej części przekroju. Wtedy po latach można dociągnąć dodatkowy obwód bez kucia i bez wymiany osłony.

Przeczytaj także