Przejdź do treści

Czy tani zawór regulacyjny wystarczy do zrównoważenia instalacji grzewczej

Piotr Wędrowiec Zawory, pompy i ciśnienie

Chromowany zawór instalacyjny na białym tle - przykład armatury, wśród której są tanie zawory regulacyjne

W prostej instalacji domowej z kilkoma gałęziami tani zawór regulacyjny zwykle wystarczy, o ile ma czytelną skalę nastawy i możliwość jej zablokowania. Przy wielu pionach, długich obiegach albo pompie ciepła lepiej zapłacić więcej za zawór z króćcami pomiarowymi, bo bez pomiaru przepływu równoważenie jest zgadywaniem.

Zawór regulacyjny, nazywany też równoważącym, dławi przepływ w jednej gałęzi instalacji tak, żeby woda nie płynęła głównie najkrótszą drogą. Bez niego grzejniki blisko kotła są gorące, a te na końcu instalacji ledwo letnie. W przeciwieństwie do zaworu odcinającego nie służy do otwierania i zamykania, tylko do ustawienia oporu na stałe.

Czym różni się tani zawór od droższego

Najprostsze modele mają pokrętło i trzpień, którym przymyka się przelot. Droższe dodają elementy, które realnie ułatwiają pracę instalatora:

  • skalę nastawy z kilkoma obrotami, dzięki której ustawienie da się zapisać i odtworzyć po serwisie,
  • blokadę nastawy, która pozwala zamknąć zawór i otworzyć go ponownie do tej samej pozycji,
  • króćce pomiarowe do podłączenia miernika różnicy ciśnień,
  • wykres przepływu w zależności od nastawy, publikowany przez producenta.

Tanie zawory regulacyjne (onninen.pl/produkty/Przemysl-i-utrzymanie-ruchu/Zawory-przemyslowe/Zawory-regulacyjne) często mają skalę i blokadę, a różnią się głównie brakiem króćców i dokładnością charakterystyki. Na kilku krótkich gałęziach to wystarcza, bo instalację można wyregulować po temperaturze powrotu.

InstalacjaProsty zawór ze skaląZawór z króćcami pomiarowymi
Dom z 2-3 gałęziami grzejnikowymiZwykle wystarczyNiekonieczny
Kilka pionów w kamienicy lub budynku wielorodzinnymTrudno o dokładne zrównoważenieZalecany
Pompa ciepła, mała różnica temperaturRyzyko złych przepływówZalecany
Obieg nagrzewnicy lub wymiennikaTylko przy niewielkich wymaganiachZalecany

Jak nie popsuć regulacji przy montażu

Nawet dobry zawór nie zadziała, jeśli zostanie źle zamontowany. Przy instalowaniu warto pamiętać o kilku zasadach:

  1. Montuj zawór zgodnie ze strzałką kierunku przepływu na korpusie.
  2. Zachowaj prosty odcinek rury przed i za zaworem, jeśli zaleca to producent.
  3. Zapisz nastawy każdego zaworu na schemacie instalacji i przy samym zaworze.
  4. Do odcinania gałęzi stosuj osobne zawory odcinające, a nie zakręcanie regulacyjnego.

Przy rozdzielaczach i obiegach w domu często stosuje się gwintowane zawory regulacyjne (onninen.pl/produkt/UPONOR-Uponor-Vario-zawor-regulacyjny-G1-Rp1-1005100,137128) o przyłączu jednocalowym, które montuje się bezpośrednio na belce lub przewodzie. Do odcinania używa się natomiast zaworów kulowych. Kto szuka trwałego modelu, często wpisuje zawory kulowe producent (onninen.pl/produkty/Przemysl-i-utrzymanie-ruchu/Zawory-przemyslowe/Zawory-kulowe) i porównuje materiał korpusu oraz uszczelnienia. Kulowego nie należy jednak używać do dławienia przepływu, bo przy częściowym otwarciu kula i uszczelki szybko się niszczą.

Pytania od czytelników

Czy zawór regulacyjny można zastąpić zaworem kulowym?

Nie. Zawór kulowy ma pracować w pozycji całkowicie otwartej lub zamkniętej, a ustawienie pośrednie jest niedokładne i skraca jego żywotność.

Czy w małym domu zawory regulacyjne są w ogóle potrzebne?

Przy kilku krótkich obiegach często wystarczą nastawy na wkładkach zaworów grzejnikowych. Osobne zawory na gałęziach przydają się, gdy obiegi mają wyraźnie różną długość.

Jak sprawdzić, czy instalacja jest zrównoważona?

Najprościej porównać temperatury powrotu z poszczególnych gałęzi przy ustalonej pracy źródła ciepła. Dokładniejszy wynik daje pomiar przepływu przez króćce pomiarowe.

Przeczytaj także